Amargi Kula Bêbasa, Awit Saking Punika Kula Wontên

.

SAKDHERENGIPUN pêrlu kula cariosakên, satêmene ukara ing dhuwur mênika mbotên asal njêplak utawa “mlintir” têmbung-têmbung (istilah ingkang liyane niku punapa nggih? adagium?) têrkênal saking filsuf Pêrancis, Descartes, ingkang nywantên “Kula mbatos, mila kula wontên”. Mbotên. Mbotên ngotên. Nanging kula pikantuk niku ukara bakda kula sêmedi *halah*. Salami kula tumut dumados warga marcapada blog, têrutami sabakda kula tingal satunggal-satunggal postingan kula rumiyin kaliyan tanggêpan-tanggêpan ingkang mlêbet, kula dados mangêrtos, wêdharing kang naminipun basa niku, saestu wigatos sangêt, miwah linangkung!

………..Kita sêdaya mboten naming gêsang “kaliyan basa” (with language), nanging uga “ing lêbêt basa” (within language). Kita ndamêl punagi kaliyan (with) saha ing (within) basa. Êngêt satêmene manungsa lan basa mbotên sagêd den pisaha, awit punika sajatosipun kualitas lan gaya basa niku dados indikator kualitas kepribaden saha budaya dene gêsangipun piyambake (manungsa). Mênawi wontên bocah ingkang lancar bêbasa Sunda, tuladhane, kantenan bocah niku dimong sarta didhidik ing kabudayan Sunda. Lha mênawi wontên satunggal tiyang ingkang awon bêbasanipun, nggih niku sagêd dados piyambake uga lênggahipun ing lingkungan ingkang awon. Kok sagêd ngoten niku? Amarga basa niku sanes naming pêrkara genetik, nanging langkung lêrês dipunwastani minangka fenomena (sosial) kabudayan. Kêmampuan satunggal tiyang nyêrêp sawiji basa niku gumantung dhatêng proses sosialisasi dene piyambake agêsang (grow and develop), sanes ing êmpan papan piyambake babar saha ikatan etnis.

………..Lajêng, punapa sajatosipun basa punika? Basa iku piranti kangge sêsrawungan lan komunikasi ing antaraning sêsami. Kathi basa niku, tiyang-tiyang sagêd srawung mratelakake kêkarepan, pikiran lan rasa-pangrasane marang tiyang sanes. Saliyane minangka alat kanggo srawung kang awujud lêsan, basa uga sagêd mujudake srana kanggo mêdharake isining rasa lan pamikir kang awujud tinulis, tuladhane tulisan mênika. Dados satêmene basa iku agêng paedahe tumraping manungsa. Mboten lêpat, menawi wonten kang kagungan wawasan mênawa basa niku kang mbedakake manungsa lan kewan; manungsa gadhah basa dene kewan mboten. Niku yo nggih ditambih sekêdhik cathetan, wêdharing tiyang ingkang mboten sae basane, mbotên bentên tinimbang sêgawon wong kang mbotên gadhah subasita (ya nggih, sêgawon). Lan mboten lêpat, utawa wontên kang wicantên, yen basa niku paningalan jiwa, cêrmin jiwa. Uga lêrês, ajining diri saka puchukê lathi. Mênawi mêmanahan sêtiyang lagi morat-marit, mila basane uga morat-marit.

………..Kanthi basa, dunya kita sadaya dados agêng, anglewati watês-watês fisik, etnis, agama lan kabudayan, malih uga manglewati watês ruang lan wêktu. Lewat basa, banda-banda saha tiyang-tiyang ing kêpang dados kêlet kaliyan paringan asma, dadosipun kalih sadaya asma niku, manungsa ndamêl jaringan komunikasi sarta ambangun makna-makna. Sadayanipun diparingi atribut lan klasifikasi, kang pundi, atribusi lan klasifikasi wau mbêkta kawêdalipun ilmu pêngêtahuan lan teknologi.

………..Kaliyan pitulung basa, dunya dumados têrstruktur, dadosipun kraos mêmitran kang sae. Sajake mênika ingkang dipunwastani dêning al-Qur’an surah al-Baqarah ayat kaping 31 wêdharing Gusti Allah sampun wucal dhatêng Adam sêdaya nami (al-asma‘). Amrih sagêd ngaosi mendah wigatos “nami” ing panggêsangan, cêkap bayangakên kados pundi panggêsangan sosial kita sedaya ajeng lumangsung mênawi manungsa lan banda-banda mbotên gadhah asma. Punapa ingkang winarah kanthi panggêsangan sosial saupami kita sêdaya wangsul dhatêng donyaning Tarzan, dunya kang mbotên wontên basa kados kang kita gadhahi.

………..Mila, bêbasa niku kabudayan agêsang. Bêbasa niku inggih punika budaya. Lan budaya niku punapa ingkang kita pilampah rumiyin, sakmênika, saha benjing. Manungsa saged nêgêsakên sliranê kaliyan bêbasa. Awit saking punika jargon “kula mbatos, mila kula wontên” darbe Rene Descartes dados gantos dumados “kula bêbasa, awit saking punika kula wontên”, amargi saestu aktivitas bêbasan mênika ingkang ndamêlaken têrciptane idêntitas slira kita sêdaya.

[]
Bandung, 16 Mei 2009 | 01.07 AM (nalika ing ngasta)
Minangka ndandoske lan nglêstantunakên basa Jawi.

40 Tanggapan ke “Amargi Kula Bêbasa, Awit Saking Punika Kula Wontên”

  1. Serat jawi kula ingkang rumiyin. :razz:
    Ing wasana bokbilih seratan menika wonten kalepatan, kula ngasih-asih ing ngarsanipun para nupiksa mugi karsaa paring pitedah.

  2. Bisa berapa bahasa sih? :shock:

  3. *hampir pingsan*

  4. Maharani Firdaus Berkata

  5. wew… ngracik postingan babagan basa nganggo basa jawa. wah, senajan mas ariss wis oncat saka perdikan tlatah jawa tengah, nanging ora lali karo basa ibu. salut!

  6. waaaaaah… terjemahin dunk… sekalian basa sundanya… ayooo…

    • lha? bukannya kangBoed ini orang Jawa?

      • waaaah.. jebule ti tasikmalaya.. SMA masuk embandung.. jowone nang endi tho mas… hihihi… abdi mah tiasana nyarios sunda… matakna gabungna oge ka Paguyuban Sunda Wani… hehehe… sunda… sanes jawa.. euleuh euleuh si encep sok kitunya ka kolot teh.. eee… sumuhun ketang.. orang jawa bagian barat…
        Salam Sayang

  7. basa iku uga bisa sinebut jalmaning kawruh. wong sing wus kaparingan weruh bisa maringi pituduh mring sapadha-padha. ingsun sejatine rahsa jarene, minangka bisa duwe penggalih lan bebasa. aku dadi kelingan arepe nggawe kamus basa jawa. ning ya piye maneh… kayane tan abisa anggayuh idealisme hawit weteng isih luwe… :mrgreen:

    • Nggih saestu, Mas.

      Niki ya ana kaitan ambi seratan ingkang wingi. Saka “tembung”, munggah menyang “ukara”, “ukara” nyenggol perkara “basa”. Hihi…

      Ana sing dadi pikiran sakbenere, pama ana setiyang ingkang tulas-tulis komentar nganyelake, pa niku lingkungan lan gesangipun mboten apik? Nanging ya dados nambahi kearifan, wedharing latar belakang tiyang2 menika nggih bedha-bedha, lingkungan bedha, ya model basa ya bedha. Nanging saupama lingkungan kang dumados faktor pembentuk basa sinten kemawon, niku artine tiyang kang bersangkutan mboten saged disalahke? A kirangan…

      *jan tenan, nulis kromo kok yo uangele nggumun!* :lol:

      aku dadi kelingan arepe nggawe kamus basa jawa.

      kula malah agi ndamel aplikasi Kamus Jawa – Sunda – Indonesia.
      8-)
      Mbak menawa sampeyan saged maringi bahan tembung-tembunge…

      ning ya piye maneh… kayane tan abisa anggayuh idealisme hawit weteng isih luwe… :mrgreen:

      kelingan jargon sing muni: “alon-alon asal kelakson”
      8-)

    • Nanging saupama lingkungan kang dumados faktor pembentuk basa sinten kemawon, niku artine tiyang kang bersangkutan mboten saged disalahke? A kirangan…

      nyimpen cathetan2 (istilah suryomentaraman) saka lingkungan: saka wong tuwane, gurune, wewacan, kancane, lan uga karepe dhewe. :mrgreen: nek wus dianggep paling becik mesthi sing liyane ala. mbokmenawa nek salah kuwi merga rumangsa becik dhewe kuwi mau.

      kula malah agi ndamel aplikasi Kamus Jawa – Sunda – Indonesia.

      lha kuwi maxute, nanging nek bisa wujud situs wae. amarga aku wus duwe kitab kamus basa jawa kuna. lumayan kanggo wong-wong sing arep golek jeneng anak.. :razz:

      alon-alon ngenteni apa, nanging nek kemrungsung ya selak apa. ya wis sak sirku bae lah… muahahaha :lol:

      • nek wus dianggep paling becik mesthi sing liyane ala. mbokmenawa nek salah kuwi merga rumangsa becik dhewe kuwi mau.

        Oalah, lha iya ya. Kompleks tibakne.
        :-?

        Sik mas, lha saupama ana psikopat, mateni wong, jelas kuwi salah, nanging yen sing bersangkutan mbela diri; “aku milampah sing bener kok! sebab nang lingkunganku sing koyo ngene ki bener!”. Lha? Efek relativisme nilai benar-salah kok soyo suwi soyo suwi tak kaji, malah tambah medhen-medheni.
        :-?

        lha kuwi maxute, nanging nek bisa wujud situs wae. amarga aku wus duwe kitab kamus basa jawa kuna. lumayan kanggo wong-wong sing arep golek jeneng anak..

        A, luwih mantep ide panjenengan. Nggih saene berbasis web, supados saged diakses sinten kemawon. Mengko tak gawe lah, panjenengan babagan kontributore.
        :mrgreen:

        ya wis sak sirku bae lah… muahahaha :lol:

        oke…
        :mrgreen:

  8. Efek relativisme nilai benar-salah kok soyo suwi soyo suwi tak kaji, malah tambah medhen-medheni.

    mulane kudu ana hukum negara. *ya wis gawenen situse* :cool:

  9. bangsawan96 Berkata

    bah, boso jawi, aq ga bisa basa jawa padahal nyokap gw MC basa jawa n aktor ketoprak :D

  10. Lhah mas Frozen (Ariss?) panjenengan menika tiyang pundi kok basa Jawa panjenengan kados mekaten? Lingkungan panjenengan dipun agengaken wonten pundi? Menawi kula pareng mastani, basa panjenengan menika ‘tanggung’, mboten krama mboten ngoko, mboten alus mboten kasar. :)
    Antawisipun ‘bebasa’ lan ‘wonten’ menika menawi kula pahami kok inggih timbal-balik. “Bebasa’ menika saluran ingkang mbnetuk nanging ugi dipun bentuk. :)

    • Alhamdulillah, ana sing ngritik :-D
      Nggih mas, kuwi sing fatal, basa kula mboten konsisten, maklum, niki tulisan pertama basa jawa, nggih ya merga kula lahir ing Cianjur, kekathahen budaya Sunda, campur budaya Jawa, hasile Jawa mboten fasih.

      Pripun saupama kula kursus privat ambi njenengan ae Kang. Tenanan! :-D

      *add kula nggih, ID YM : paradoks_2017

      Matur suwun.

      .
      .
      .
      *mas jenang kok yo ra ngandhani tho*
      *grmbl… grmbl… grmbl…*

      • lhah, menawi piyantun Cianjur saged ngendikan/nulis kados ngaten menika sampun sae sangeet.. Kula kinten menawi saking Jawa Tengah-an je.. lha, malah kula ugi nyuwun tulung mbokbilih panjenengan kersa paring seserepan dhateng kula ing perkawis Basa Sundha. Kula kepengin sinau Basa Sundha. Lhah kula mboten gadhah sanak-kerabat ingkang manggen wonten wilayah Jawa Barat-an, dados mboten ngertos Basa Sundha. :)

      • ya biyasa wong jenenge cah jaman samangkin je… :mrgreen: *klerune kakehan soale* :lol:

  11. huh, ini bahasa kaum bangsawan biar ngga bisa dimengerti kaum rakyat jelata ini :|

    *jawamurtaddotnet* :roll:

  12. @ Kang Nur

    malah kula ugi nyuwun tulung mbokbilih panjenengan kersa paring seserepan dhateng kula ing perkawis Basa Sundha. Kula kepengin sinau Basa Sundha. Lhah kula mboten gadhah sanak-kerabat ingkang manggen wonten wilayah Jawa Barat-an, dados mboten ngertos Basa Sundha. :)

    Wah, simbiosis mutualisme ceritane? :mrgreen:
    Nggih, insya Allah, saestu kula kersa. :-D

  13. ngerti dikit2 tapi tetep aja banyak nggak ngertinya (doh)

  14. Sebenarnya justru dalam QS Al-Baqarah 31 tersirat makna agar kita senantiasa belajar dan belajar. Namun ada juga justru ‘tidak mau belajar’, seperti misalnya pada beberapa orang mengatakan bahwa sebaiknya shalat pakai bahasa lokal. Alasannya karena memakai bahasa Arab bukan budaya mereka. Ya, bagi mereka yang berpendapat begitu ya silahkan saja. Tapi bagi saya, justru itu merupakan tantangan bagi saya untuk mengetahui bahasa Arab sedikit2 untuk menambah pengetahuan saya. Jadi bagi saya, saya tidak begitu meributkan bahasa sebagai masalah identitas. Lha, jangankan bahasa Arab, lha wong bahasa2 daerah seperti ini bahkan bahasa tarzanpun yang mungkin merupakan cikal bakal dari ’sign language’ untuk tuna netra pasti akan sangat berguna untuk dipelajari. Bahkan bahasa binatangpun kalau bisa mungkin akan sangat berguna untuk dipelajari. Mungkin memang banyak orang yang diciptakan di dunia ini yang daya serapnya keinginan belajarnya agak kurang….

    **eh komennya nggak nyambung ya??** :mrgreen:

  15. btw itu bahasa apa ya?? kok aku bacaya bingung :D

    btw salam kenal yo ^^

  16. @ S™J

    ya biyasa wong jenenge cah jaman samangkin je… :mrgreen: *klerune kakehan soale* :lol:

    *omongan mas jenang nylekit deh
    wis ben, anggere isih ana semanget sinau :mrgreen:
    .
    .
    .
    @ Arm
    ah, sebetulnya ndak begitu juga… u_u
    akeh klerune ngono kok
    .
    .
    .
    @ rukia
    jangan dipaksakan mbak tapi kalau sudah terlanjur membaca dan mata berkunang-kunang, segera hubungi dokter.
    .
    .
    .
    @ Yari NK
    Wow! :shock:
    Pandangan yang menarik. *catet*
    Saya tak pernah berpikir ke sana, yang soal (shalat kenapa harus) bahasa arab yang Anda singgung itu. Trims komentarnya Pak
    :-D
    .
    .
    .
    @ Novi~Atrix
    bahasa Jawa, Bu/Mbak/Ses/Tante/Bude/Jeng/…

    salam kenal balik!

  17. kulanuwuun
    kanggenipun tiyang sunda basa jawi panjenengan sampun sae sanget, sanadyan taksih “campur adhuk” antawis basa ngoko lan kromo, kawula kemawon tiyang jowo aseli inggih kadosipun mboten saget nyerat seratan ingkang panjang wonten blog, amargi drijinipun sampun pegel lan linu :D . mbok menawi panjenengan ingkang aseli cianjur saget nyerat seratan basa sunda lemes lan dilajengaken artosipun ngangge basa jawi kromo inggil.

    • kulanuwuun

      monggo (teng griya mas…)

      mbok menawi panjenengan ingkang aseli cianjur saget nyerat seratan basa sunda lemes lan dilajengaken artosipun ngangge basa jawi kromo inggil.

      nggih saupama kula saged :mrgreen:

  18. Wah, basa Jawa kula langkung mertanggung Je. kula lair ngantos sak menika taksih wonten Ponorogo kemawon. dadose basa Jawanipun mboten saged sealus Tengahan, ananging nggeh mboten sekasar (haha) Wetanan. :D

    nuwun sewu, Segawon niku nopo taksih sedherek kaliyan Demalung?

  19. pami nu ieu aseli teu ngartos abi mah… @_@
    *nyungsep di sumur*

  20. iki blog gawe boso jowo, keren, keren :P

  21. Wah saestu sae niki bebasane….!!! sami kalihan kula…. PUJAKESUNDA:))

  22. Pa Nyomaaaan Wendraaaa…. anaknya ketinggalan…

  23. Salam kenal aja

  24. mbuh ah… mboten ngertos abdi mah…

Tinggalkan Balasan